🦅 Abik Efsanesi — Bozkırın Kartalı

Sözlü Gelenek | Derleyici: ALBA-DER Arşivi

Karakeçili yaylasının en yüce tepesinde, akbabalar bile kanat çırpmaktan yorulduğu kayalıklarda, bir zamanlar Abik adlı bir delikanlı yaşarmış. Abik; babasının oymağından koparılmış, ata sürüsünün yaylasından sürülmüş, yüreğinde dağların sesi olan bir yiğitmiş.

“Ben Abik’im, yağız atım var benim,
Karakeçili’nin dört bir yanı vatanım.
Dağlardan inmem, ovaya gelmem,
Ata yasasından başka emrim bilmem.”

Rivayete göre Abik, düşman aşiretin haksız yere el koyduğu atları geri almak için tek başına harekete geçmiş. Ay yüzlü kır atını koşturarak dağ geçitlerini aşmış, geceleri yıldızları kılavuz edinmiş, gündüzleri kartalların süzüldüğü çıkıntılardan ilerlemiş.

Üç gün üç gece sonunda, Kumru Dağı’nın ötesindeki vadide atlarını bulmuş. Ama düşman sürüsü bekliyor, yaylar gerili bekliyormuş. Abik, ata yurdunun sesi olan bir türkü söylemiş — o türküyü duyan atlar birden şaha kalkmış, köpekler ulumuş, bekçiler ürkmüş… Ve Abik, süngü dokunmadan atları geri getirmiş.

Bu efsane, bugün hâlâ Karakeçili köylerinde büyüklerimiz tarafından anlatılır. Abik’in adı, cesaret ve zekânın sembolü olarak yaşatılmaktadır.

🌿 Alibayramoğulları’nın Kırıkkale’ye Yerleşimi

Tarihi Anlatı | Sözlü Gelenek

Alibayramoğulları ailesinin atalarının Kırıkkale Karakeçili’ye yerleşim hikayesi, dededen toruna aktarılan ve özünde gerçek tarihî bir göçü barındıran zengin bir sözlü gelenek olarak yaşamaktadır.

Anlatıya göre aile, Orta Anadolu’nun göç dalgalarından birinde gelip Karakeçili yaylasına tutunmuş. Toprağın sertliğine rağmen emekle bereketlendirilen tarlaları, dikilen meyve bahçeleri ve kurulan haneler, ailenin bu topraklarla olan derin bağını temsil etmektedir.

Bugün dünyanın dört bir yanına dağılmış Alibayramoğulları nesli, “nereden gelirsiniz?” sorusuna hep aynı gururla yanıt verir: “Kırıkkale Karakeçili’den.”

🍞 Kumru Ekmeği Geleneği

Kültürel Gelenek | Yöresel Hikaye

Kumru Hamurkesen köyünün adı, söylentilere göre köyde yapılan özel bir ekmek geleneğinden gelmektedir. Kumru kuşlarının ötüşüyle uyanan köylü kadınları, sabahın erken saatlerinde tandıra veya sacaya ince yufkalar yaparlarmış.

Bu ekmekler o kadar ince açılırdı ki, köylüler “hamuru kesen eller, demir gibi güçlüdür” dermiş. Zamanla bu deyiş köyün ikinci adına dönüşmüş: Hamurkesen.

Bugün bu geleneği yaşatmak amacıyla her yıl şenlikte ekmek yapma yarışması düzenlenmektedir.